Gedenksteentjes Tweede Wereldoorlog

Terug naar overzichtTerug naar overzicht
Gedenksteentjes Tweede Wereldoorlog

In Zeist wordt een serie van gedenksteentjes onthuld die herinneren aan bijzonder plekken en gebeurtenissen die in de Tweede Wereldoorlog in Zeist hebben plaatsgevonden. Zo ontstaat een blijvende route die de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in stand houdt. Hier vindt u een overzicht van alle onthulde gedenksteentjes.

Onderduikadres in Zeist op de Montaubanstraat
Montaubanstraat 20: onderduikadres

Op 20 februari 2020 is een 4e gedenksteentje onthuld door de zoon van mevrouw Velema – Van Riessen bij de Montaubanstraat 20 ter nagedachtenis aan het onderduikadres.

Villa Bene-Sita werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als onderduikadres voor de Joodse Karl Georg Mazur en zijn vrouw Anna. Zij waren oorspronkelijk afkomstig uit Oostenrijk. In mei 1940 kwam het Joodse echtpaar met hun zoon Peter in Zeist terecht. Ze hielden zich op verschillende adressen schuil tot het echtpaar  in 1943 mochten onderduiken bij de familie Van Riessen.  Hun zoon Peter werd ondergebracht in Drenthe.Het echtpaar Mazur en hun zoon Peter hebben de oorlog overleefd.

Politieburo Zeist Utrechtseweg: bevrijding van 10 joodse gevangenen uit het politiebureau

Op 22 januari 2020 zijn 3 gedenksteentjes onthuld bij het politiebureau aan de Utrechtseweg ter nagedachtenis aan de bevrijding van 10 joodse gevangenen uit het politiebureau. De 3 steentjes zijn voor:

  • de commandant van de LO/LKP Piet van den Top
  • Rudy Beeskow
  • de 10 bevrijde Joodse gevangen

Het is precies 75 jaar geleden dat het Zeister verzet de bevrijding van 10 Joden uit het politiebureau organiseerde. Men was op de hoogte van het feit dat de 10 Joodse gevangenen vroeg in de morgen op de 22e januari 1945 zouden worden opgehaald door de Duitsers en via Utrecht naar Westerbork zouden worden gebracht. Een gedeserteerde Duitser (Rudi de Mof) zou samen met Jan Stroomenbergh gekleed in Duits uniform de Joden ophalen en in vrijheid brengen. Er werd een transportorder nagemaakt. Verder werd een vrachtauto “geleend”en voorzien van een kenteken van de Duitse politie. De wachtdoende politieman gaf de sleutels. De Joden werden hardhandig naar buiten gebracht en in de vrachtwagen geduwd. Via de Arnhemse Bovenweg ging het naar Driebergen. Vlak bij de spoorwegovergang werden de gevangenen vrij gelaten. Ze werden opgehaald door verzetsmensen in Driebergen en naar veilige adressen gebracht. Allen overleefden.

Onthulde gedenkstenen bij het politiebureau van Zeist
Jan Schep (1898-1945) - 1938
Krullelaan 8: Jan Schep

Op 18 oktober 2019 is het 2e gedenksteentje onthuld bij de Krullelaan 8 ter nagedachtenis aan Jan Schep.

Jan Schep ging in 1919 wonen op de Krullelaan in Zeist. Hij was een belangrijke verzetsstrijder. Door zijn werk bij de gemeente Zeist op de afdeling Burgerlijke Stand heeft hij vele Joden, onderduikers en verzetsmensen gered door Persoonsbewijzen te verstrekken. Naar schatting 1700 personen waren clandestien in het bevolkingsregister opgenomen onder een fictieve naam. Op 15 augustus 1944 werd Jan Schep door de SD gearresteerd. Via Scheveningen en Vught  is hij naar  Sachsenhausen gebracht. Volgens het Rode kruis is hij tussen 5 april en 31 mei in het kamp Bergen Belsen overleden.

Herenlaan 32: Catharinus Stomp

Op 25 april 2019 is door de heer Catharinus jr. een gedenksteentje onthuld bij de Herenlaan 32 ter nagedachtenis aan Catharinus Stomp.

Catharinus Stomp was een Zeister verzetsstrijder, die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de oprichting en het werk van de Landelijke Organisatie voor onderduikers. Catharinus Stomp werd net als zijn vader en broer, die ook actief waren  in het verzet, gearresteerd. Hij werd veroordeeld tot 8 jaar gevangenisstraf en overgebracht naar de gevangenis in Reinsbach in Duitsland. Daar is hij vlak na de bevrijding in mei 1945 overleden.

Gedenksteen WOII verzetsstrijder Catharinus Stomp