Wandeling over de oude algemene begraafplaats

Oude Algemene Begraafplaats Zeist

De Kleine en de Groote

Een historische plek

De Oude Algemene Begraafplaats ligt in het hart van Zeist en is een monument voor alle Zeistenaren. De eerste aanleg stamt uit 1829, later is de begraafplaats uitgebreid in landschapsstijl. De begraafplaats werd in 1965 gesloten en raakte daarna in verval. In 1987 werd het hele terrein een gemeentelijk monument. In 1999 kregen het poortgebouw, de parkaanleg en vier specifieke grafmonumenten (A31/32, A61/62, E81 en N1) de status van rijksmonument. Het poortgebouw is in 2006 gerestaureerd. Het herstel van de parkaanleg is in voorbereiding.

Spiegel van Zeist

Op de Oude Algemene Begraafplaats liggen zowel ‘kleine’ als ‘grote’ mensen. Er zijn koopgraven, huurgraven en graven voor onvermogenden. Veel markante Zeistenaren zijn hier begraven. Zij hebben zich zo verdienstelijk gemaakt voor Zeist dat het gemeentebestuur besloot hen te eren met een straatnaam. In totaal hebben 22 mensen die hier begraven zijn een eigen straatnaam. De wandeling voert langs hun graven.

Gezamenlijk project

Het begeleiden van de oude begraafplaats naar een nieuwe toekomst is een gezamenlijk project van de gemeente Zeist, Rotary Club Zeist, Het Gilde Zeist en het Zeister Historisch Genootschap. De stichting Oude Algemene Begraafplaats Zeist biedt deze wandeling aan en wenst u veel historisch plezier. Donaties voor het werk van de stichting zijn welkom op rekeningnummer 395.267.528.

Een wandeling langs grafmonumenten van personen naar wie een straat in Zeist is genoemd

1. Van der Heijdenlaan – graf G 89

Jan Marinus van der Heijden (1863–1913) was secretaris van de gemeente Zeist van 1888 tot 1913.

2. Weeshuislaan – graf E 152

De laan is genoemd naar het Protestantse Weeshuis aan de Slotlaan (hoek Weeshuislaan), dat bestond van 1864 tot 1958. Eén van de vaders der wezen was Willem Pijper (1840–1897), grootvader van de componist Willem Pijper, die hier begraven ligt.

3. Timmermanlaan – graf E 65

De laan is genoemd naar ‘juffrouw’ Timmerman, weduwe van Christoffel Timmerman (1818–1885), die de Krullelaan verhardde met krullen uit zijn werkplaats. Haar naam was Catarina de Haan (1826–1926). Zij werd ruim honderd jaar oud en was mede-eigenaar van een deel van deze laan.

4. Hartesteeg – graf E 17

Er is geen grafsteen aanwezig, alleen een hekwerk. De voormalige verbinding liep van de 2e Dorpsstraat naar de Jufferstraat. Vermoedelijk genoemd naar de vroegere bewoner Gerrit ter Hart (1770–1856).

5. Jufferstraat – graf C 17

Geen grafsteen aanwezig. De straat is genoemd naar het Frans-Zwitserse kindermeisje Denise Lijnos, werkzaam bij de familie J.E. Huydecoper, sinds 1830 eigenaar van Slot Zeist.
Zij trouwde in 1844 met Adriaan de Meijere, zoon van de dorpsschoolmeester. Het echtpaar woonde in het eerste huis aan een smal zandpad. Later ontstond de naam Jufferstraat, destijds ook Windsteeg genoemd. Volgens een andere verklaring verwijst de naam naar lange dennenstammen (juffers) die uit het bos werden gehaald en langs de Windsteeg werden gelegd. Denise Lijnos ligt hier begraven met haar man en drie jonge kinderen.

6. Montaubanstraat – graf C 3

Geen grafsteen aanwezig. De straat is genoemd naar Johannes Montauban (1782–1876), meester timmerman en bouwkundige. Hij leidde de vernieuwing van de Oude Kerk aan de Dorpsstraat in de jaren 1841–1843.

7. Voomberghlaan – graf A 31/32 (niet officieel)

De laan is genoemd naar Albert Voombergh (1793–1851), stichter van buitenplaats Hoog Beek en Royen en eigenaar van het Zeister Bos.

8. Kersbergenlaan – graf A 36

De laan is genoemd naar de vroegere Ridderhofstad Carsbergen. Josua van Eik (1803–1878), één van de laatste bewoners, liet het oude huis afbreken en in 1854 vervangen door een nieuw huis, dat in 1934 is gesloopt voor de aanleg van Park Kersbergen. Het poortje uit 1633 staat nu aan de Utrechtseweg bij ‘Ma Retraite’. Op de grafsteen staat: Overleden op de Ridderhofstad Kersbergen.

9. Pesterslaantje – graf A 44/45

Aanvankelijk heette deze verbindingsweg van de Utrechtseweg naar de Kroostweg (nabij de huidige Oirschotlaan) Iepenlaan. Later werd hij genoemd naar de bewoners van de huizen Oirschot en Nuova, feitelijk één landgoed met twee huizen. Hier ligt het familiegraf van jonkheer mr. David George de Pesters (1815–1886).

10. Van Reenenweg – graf A 61/62

Dubbelgraf van de families De Pesters en Van Reenen. Jonkheer Ernest Willem de Pesters (1840–1878), ritmeester der huzaren, werd hier als eerste bijgezet. Jonkheer Fredrik van Reenen (overleden 1916) was directeur van verzekeringsmaatschappij De Kosmos en eigenaar van buitenplaatsen Schaerweijde en Welgelegen. In 1967 zijn de resten overgebracht naar de nieuwe begraafplaats aan de Woudenbergseweg. De weg werd in de 19e eeuw ook wel Doodweg genoemd. Het deel tussen de Utrechtseweg en de Oude Arnhemseweg stond vroeger bekend als Franse of Vreense Steeg, een verbastering van Steeg van Van Reenen.

11. Huydecoperweg – graf A 28

Jonkheer Willem Karel Huydecoper (1830–1882) groeide op in Slot Zeist en was burgemeester van Zeist van 1863 tot 1882. Hij woonde op buitenplaats De Brink en legde de eerste steen van het oude raadhuis aan de 1e Dorpsstraat.

12. Jan Meerdinklaan of Jan Meerdinkplein – graf A 14/15

Johan Meerdink (1835–1904) was meesterschilder, winkelier, raadslid en wethouder van Zeist. Hij woonde aan de 1e Dorpsstraat 12, waar zijn bedrijf ‘De Koophandel’ gevestigd was.
Hij ligt begraven in het familiegraf van H. Meerdink Gz.

13. Henriëtte van Lijndenlaan – graf A 2

Cornelia Henriëtte barones van Lynden (1846–1928) deed veel voor Zeist. Zij woonde in huize Veelzigt aan de Utrechtseweg en overleed daar op 82-jarige leeftijd.

14. Egelinglaan – graf A 4

Cornelis Guldenstee den Egeling (1847–1915) was apotheker en wethouder van Zeist van 1894 tot 1915.

15. Pauw van Wieldrechtlaan – graf L 3

Mr. Matthieu Christiaan Hendrik ridder Pauw van Wieldrecht (1816–1895) woonde op buitenplaats Pavia. Hij was getrouwd met vrouwe A.C.A. Voombergh, later eigenaar van het Zeister Bos.

16. Walkartweg – graf L 6

De laan is genoemd naar de zusters Hendrika en Marianne Walkart, wonend aan de Keizersgracht in Amsterdam, overleden in 1901 en 1904. Hun buitenverblijf stond in Zeist op de plek van het oude postkantoor.

17. Van der Merschlaan – graf B 9/10

Hugo Maurits van der Mersch (1849–1916) was wethouder van Zeist en tweede luitenant van de Zeister schutterij. Hij woonde op buitenplaats Heerewegen.

18. Burgemeester Patijnlaan – graf B 11/12

Mr. Johan Jacob Clotterbooke Patijn van Kloetinge (1859–1922) was 25 jaar burgemeester van Zeist, van 1894 tot 1919. Hij woonde op buitenplaats Veldheim.

19. Van de Poll-laan – graf M 1/10

Jonkheer Fredrik Harman van de Poll (1823–1909) was gemeenteraadslid van 1862 tot 1876, directeur van verzekeringsmaatschappij De Kosmos en medeoprichter van de Zeister Harmonie. Hij werd later overgebracht naar de nieuwe begraafplaats aan de Woudenbergseweg.

20. Ds. Nahuyslaan – graf M 15

Ds. Theodoor Hendrik Nahuys (1836–1915) was Nederlands Hervormd predikant van Zeist van 1868 tot 1909. Hij stond bekend als een eenvoudig, trouw pastor die zijn gemeenteleden veel bezocht.

21. Herenlaan – graf N 11

De laan is genoemd naar drie heren Stoové, eigenaren van een bouwterrein dat liep van de Jufferstraat naar Nooitgedacht. De gemeente nam de weg in 1905 over en gaf hem de naam Herenstraat. In 1924 werd deze op verzoek van bewoners veranderd in Herenlaan. Eén van de heren, C.A. Stoové, ligt hier begraven.

22. De Stalhouderij – graf J 44

De naam verwijst naar de stalhouderij van D. van Arkel, gevestigd op de hoek van de 2e Dorpsstraat en de Laan van Beek en Royen.