Eric Strietman vertelt over vroeger
Eric Strietman, geboren op 11 maart 1957, getrouwd met Annelies Brouwer, vader van 2 kinderen en opa van 3 kleinkinderen, en eigenaar van een groothandel in dranken (inmiddels gepensioneerd). In dit artikel deelt hij zijn herinneringen als onderdeel van de mondelinge geschiedenis van Zeist.
Mondelinge geschiedenis, ook wel oral history genoemd, is een manier om het verleden vast te leggen aan de hand van persoonlijke herinneringen. Mensen vertellen hun eigen ervaringen in een gesprek, waardoor verhalen bewaard blijven die niet altijd in officiële documenten staan. Deze herinneringen kunnen soms afwijken van bekende feiten, omdat ze gebaseerd zijn op wat iemand zelf heeft meegemaakt.
Jeugd in Valckenbosch
Mijn ouders kochten in de nieuwbouwwijk Valckenbosch rond 1955 een huis aan de Burgemeester Van Tuylllaan 43 voor 17.000 gulden. Dat was in die tijd veel geld. Ze waren net getrouwd. Ik werd er geboren in 1957 en mijn broer in 1959. Het was een ruim huis en een fijne buurt met veel jonge gezinnen.
We speelden veel op straat: stoepranden, voetballen op het schoolplein van de Zeister Vrije School en vaak samen met mijn beste vriend, Pieter Sietsma, die aan de overkant op nummer 66 woonde. We gingen veel naar het bos. Vooral naar het bos aan de ‘overkant’: aan het einde van de Van Holthelaan de Boulevard oversteken en je stond er middenin. We klommen in bomen, speelden op de zandvlakte en picknickten daar in de vakantie. Veel gezinnen uit de buurt deden dat. Op vakantie gaan was niet vanzelfsprekend; een picknick was al vakantie. Ik herinner me ook nog een week in een huisje in Katwijk en de vakanties bij Lobbus.
Schooltijd
Ik begon op de peuter- en kleuterschool van de Vrije School. Die lag aan een pad tegenover de winkels aan de Van Tetslaan. Daarna ging ik naar de Vrije School aan de Burgemeester Van Tuylllaan, allemaal dichtbij huis. De directeur woonde in een klein appartement aan de Valckenboschlaan.
Niet veel kinderen uit de buurt gingen naar de Vrije School. Veel buurtkinderen gingen naar de Bergwegschool of naar de School Vereniging aan de Verlengde Slotlaan. Na de lagere school ging ik naar de Coolsma Mavo in Driebergen. Daarna volgde ik de Middelbare Detailhandelschool in Amersfoort.
Wonen in Valckenbosch
Naast ons, op nummer 45, woonde de familie Cruske of Kruske. Ze hadden een Indische achtergrond. Hun zoon drumde in de garage. De hele buurt ‘genoot’ daarvan. Hij speelde later in de band van Jack Russel en Johnny Lion, bekend van “Zij dronk ranja met een rietje”. Daarvoor zat hij in Zeister bandjes. In één band zong Sjoukje van ’t Spijker een tijd mee. Zij woonde aan de Dr. Jacoblaan en werd later bekend als Maggie MacNeal van het duo Mouth & MacNeal. Zo kan het gaan.
Schuin aan de overkant, in de bungalow op de Van Holthelaan 2, woonde Gerritsen, directeur van de Gerofabriek. Waar tot voor kort de coronapriklocatie zat, en daarvoor de Peugeot-dealer, stond vroeger de melkfabriek. De melkbussen werden er met veel herrie gelost. Het personeel liep in witte jassen, dat zag er verzorgd uit. Anders was dat bij het slachthuis ernaast: veel herrie en stank. Soms ontsnapte er een koe en rende het personeel erachteraan door de straat. In het winkeltje van het slachthuis kochten we pens voor de hond. Het was goedkoop en populair.
Onder het flatgebouw aan de Van Tetslaan 13/15 zaten een handwerkwinkel en de buurtsuper. Die buurtsuper was geliefd, vooral door de snoephoek: zoethout voor 1 cent en Bazooka-kauwgum. Toch deed mijn moeder veel boodschappen op de Slotlaan, bij de Combi. Dat was een van de eerste grotere supermarkten in Zeist, waar nu ongeveer Kramer en Van Doorn zit.
Valckenbosch werd gezien als een wijk voor de betere burgerij en ambtenaren, veel middenstand ook, net zoals wij. Ik merkte niet dat het een echte antroposofenwijk was. Veel kinderen van de Vrije School kwamen uit andere wijken en zelfs andere steden, zoals Ede en Wageningen. De Vrije School aan de Van Tuylllaan was de tweede in Nederland; de eerste stond in Den Haag.
De familie Strietman
De familie Strietman wordt in Zeist al in de 17e eeuw genoemd. De eerste vier generaties werkten als tuinman of knecht op Het Slot. Tegenwoordig zijn er drie Zeister families die niet meer met elkaar verbonden zijn: een tak in de dranken, een in de kolen en een in de groenten. Ik kom uit de dranken‑tak.
Mijn vader en zijn broer namen de drankenwinkel en groothandel aan de Slotlaan 229 over van hun vader. Het bedrijf liep door tot aan de Antonlaan. Het kantoor was bereikbaar via de onderdoorgang bij nummer 233. Mijn familie ging rond 1880 de drankenhandel in. Er werden ook ijsstaven gemaakt, waarvoor ammoniak werd gebruikt. Dat moet behoorlijk gestonken hebben. Via de Antonlaan kwam je bij de fabriek.
We maakten ook frisdrank. Onze Jel werd bekend: een soort Sisi of Fanta. In de Betuwe kom je nog steeds fietsnietjes tegen met het Jel‑merk erop; die gaven we weg als reclame. Jel werd gemaakt van sinaasappels, water, suiker en een beetje soda en werd bij ons gebotteld. Ook maakten we advocaat. Dat was een klus: eieren scheiden, bewerken en bottelen.
Omdat we bottelapparatuur hadden, bottelden we ook voor andere merken, zoals Amstelbier. Fusten werden aangeleverd en wij bottelden de flesjes en vervoerden die naar cafés, winkels en supermarkten. We hadden de eerste vrachtwagen in Zeist: een Fiat op kettingaandrijving, gekocht bij Broedelet.
We maakten veel mee als frisdrankproducent. Eerst was er lokale concurrentie zoals Hocras in het Gooi en Koster in de Montaubanstraat. Later kwam het Zwitserse Hero met Perl, veel groter dan Coca-Cola in die tijd. De concurrentie werd te sterk. Onze frisdrank werd verkocht aan Vrumona in Bunnik, die meerdere kleine frisdrankfabrieken opkocht, waaronder Koster.
Royal Club is nog steeds een merk dat herinnert aan Strietman‑frisdranken.
We gingen verder met de winkel en de groothandel. Mijn oom deed de winkel en mijn vader de groothandel. In de jaren ’80 en ’90 waren we een van de eersten met wijnvaten in de winkel waar klanten zelf een fles konden vullen. Sherry kostte 3 gulden 95 en de fles kon je steeds opnieuw gebruiken.
Rond 1971/1972 namen mijn broer en ik de zaak over. Er werkten toen 12 mensen. In 1996 verkochten we de groothandel aan Heineken en hadden we 70 personeelsleden. In 1999 ging Strietman Groothandel officieel op in Heineken.
Door: Sietske van der Linden-Alblas